Takie fotki przestaj膮 by膰 tylko nasz膮 prywatn膮 spraw膮 - mog膮 艂atwo wpa艣膰 w niepowo艂ane r臋ce i zosta膰 wykorzystane przeciwko dzieciakom. Policja ostrzega, 偶e nawet przypadkowy profil dziecka na Facebooku czy Instagramie ujawnia ca艂kiem sporo informacji - lokalizacj臋, dat臋 urodzin (kt贸ra cz臋sto widnieje na tortach!), nazwy szk贸艂 albo przedszkoli, a tak偶e zainteresowania. I w艂a艣nie te dane cyberprzest臋pcy mog膮 wykorzysta膰, by nawi膮za膰 kontakt i powoli zdobywa膰 zaufanie dziecka. Brzmi przera偶aj膮co, ale dzi臋ki temu planowanie realnego ataku na ofiar臋 staje si臋 o wiele prostsze. Dzieci s膮 wtedy 艂atwiejszym "celem" dla pedofil贸w albo porywaczy.
Specjali艣ci z UODO i r贸偶nych organizacji spo艂ecznym r贸wnie偶 ostrzegaj膮 - nieprzemy艣lane wrzucanie zdj臋膰 maluch贸w do internetu mo偶e prowadzi膰 do jeszcze wi臋kszych k艂opot贸w. My艣lcie chocia偶by o hejcie, powstawaniu krzywdz膮cych mem贸w albo nawet deepfake'贸w! A co gorsza, zdarza si臋, 偶e zdj臋cia trafiaj膮 do baz os贸b z przest臋pczymi zamiarami. Troch臋 jak jaki艣 cyfrowy koszmar...
Jak dzia艂aj膮 skurw...? No wi臋c, przest臋pcy dzia艂aj膮 na kilku frontach jednocze艣nie. Dok艂adnie przygl膮daj膮 si臋 ka偶demu szczeg贸艂owi na zdj臋ciu - zwracaj膮 uwag臋 na otoczenie, budynki, znaki szczeg贸lne czy metadane GPS. Wszystko to s艂u偶y do z艂o偶enia profilu dziecka: gdzie mieszka, gdzie chodzi do szko艂y, jak sp臋dza wolny czas. W sieci cz臋sto dochodzi te偶 do tzw. cyfrowego porwania - z艂odzieje to偶samo艣ci kradn膮 zdj臋cia dzieci, podszywaj膮 si臋 pod nie lub ich rodzic贸w i pr贸buj膮 jakie艣 kontakty nawi膮za膰. Inna metoda to grooming - doros艂y podejmuje rozmowy na czatach lub mediach spo艂eczno艣ciowych, by dziecko do siebie przekona膰 i emocjonalnie uzale偶ni膰, zanim zaproponuje spotkanie... W prawdziwym 艣wiecie za艣 przest臋pcy pr贸buj膮 wykorzysta膰 te zebrane informacje - np. oferuj膮 podwiezienie "z platformy przewozowej" albo kusz膮 prezentami.
S艂ysza艂em o przypadkach, gdy nieznani m臋偶czy藕ni podje偶d偶ali bia艂ym autem z logo firmy przewozowej i namawiali ma艂ego ch艂opczyka, 偶eby wsiad艂. Takie sytuacje pokazuj膮 jasno, 偶e nawet bezbronne na pierwszy rzut oka zdj臋cia mog膮 sta膰 si臋 powa偶nym zagro偶eniem.
No dobrze, to co mo偶na zrobi膰, by dzieciaka cho膰 troch臋 ochroni膰? Najlepiej, gdy rodzice i nauczyciele aktywnie pojawiaj膮 si臋 w cyfrowym 艣wiecie dziecka. Razem przegl膮da膰 strony, t艂umaczy膰, co mo偶na wrzuca膰, a czego lepiej unika膰. Prywatno艣膰 - to podstawa. Profile dzieci (i oczywi艣cie rodzic贸w te偶) powinny by膰 widoczne tylko dla zaufanych os贸b.
Poza tym - ograniczajcie wrzucanie zdj臋膰. Serio, nie ma konieczno艣ci publikowa膰 wszystkiego. Je艣li ju偶 wrzucacie, to absolutnie wy艂膮czcie lokalizacj臋 i nic nie piszcie o szkole, adresie czy planie dnia dziecka. Nawet detale na zdj臋ciu (t艂o, tablice, napisy na ubraniu) mog膮 zdradzi膰 za du偶o. Warto korzysta膰 z ustawie艅 prywatno艣ci i ustawia膰 posty tak, aby widzieli je tylko znajomi albo zamyka膰 si臋 w grupach rodzinnych, ale pami臋tajcie - nawet wtedy kto艣 mo偶e pobra膰 zdj臋cie i przepu艣ci膰 dalej. W internecie nic naprawd臋 nie znika.
A szko艂y? No w艂a艣nie, one te偶 powinny uwa偶a膰. Publikowanie wizerunku dzieci w mediach spo艂eczno艣ciowych powinno si臋 odbywa膰 tylko, je艣li rodzice wcze艣niej na to pisemnie wyra偶膮 zgod臋. Wiele plac贸wek ma regulaminy, kt贸re to wyra藕nie m贸wi膮 - warto si臋 ich trzyma膰. No i lepiej nie tagowa膰 dzieci po imieniu na takich zdj臋ciach. Ale ja osobi艣cie jestem za tym, aby plac贸wki nei publikowa艂y zdj臋膰. Namierzenie dziecka, tylko po niewinnym zdj臋ciu na profilu szko艂y - jest banalnie proste.
Na koniec - rozmowy z dzie膰mi o bezpiecze艅stwie. Niech wiedz膮, co robi膰, gdy kto艣 obcy si臋 ich zaczepia - czy to na ulicy, czy w aucie. Proste zasady typu nie przyjmuj prezent贸w, nie wsiadaj do auta z kim艣, kogo nie znasz, to podstawa. Przypominajmy im tego od czasu do czasu, bo niestety, 艣wiat bywa naprawd臋 nieprzewidywalny.
殴r贸d艂a: Poradniki i komunikaty Polskiej Policji, UODO i ekspert贸w ds. ochrony danych.
Foto: Pexels